Νέο σίριαλ με την κατάργηση του μαθήματος των Θρησκευτικών

Ένα ακόμη κεφάλαιο στην υπόθεση της διδασκαλίας των θρησκευτικών και τις αντιδράσεις όσων αντιτίθενται στις προυποθέσεις απαλλαγής από το, ομολογιακού χαρακτήρα, μάθημα, γράφεται αυτές τις μέρες, στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Αυτή τη φορά μάλιστα, οι προσφεύγοντες έχουν ένα νέο, πολύτιμο, νομικό όπλο. Πρόκειται για τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (ΓΚΠΔ), γνωστό και με το αγγλικό ακρωνύμιο του, τον GDPR.

Το καλοκαίρι του 2017, ενόψει της έναρξης του σχολικού έτους 2017-18 μαθητές και γονείς προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας, με αίτημα την ακύρωση των υπουργικών αποφάσεων για τον ομολογιακό χαρακτήρα του μαθήματος των θρησκευτικών. Στην αίτηση ακύρωσης τους παραπέμπουν στην Ευρωπαική Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου κάνοντας λόγο για παραβίαση των δικαιωμάτων τους για πρόσβαση σε ένα μάθημα κριτικό, πλουραλιστικό και αντικειμενικό, χωρίς καταγραφή των θρησκευτικών ή φιλοσοφικών τους πεποιθήσεων.

Υπερ της υπουργικής απόφασης, δηλαδή και κατά των προσφυγής, άσκησαν παρέμβαση στο ΣτΕ η Εκκλησία της Ελλάδας, η Εκκλησία της Κρήτης και, εσχάτως, ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Θεολόγων «Καιρός». Η παρέμβαση εναντίον της προσφυγής προκαλεί βεβαίως ερώτημα γιατί είναι σαν έμμεση διάψευση του ισχυρισμού της προσφυγής πως το μάθημα είναι ομολογιακού χαρακτήρα!

Ο χαρακτήρας του μαθήματος των θρησκευτικών είναι ένα θέμα που έχει τεθεί ποικιλοτρόπως στην δημόσια ατζέντα. Ήταν μάλιστα το αντικείμενο μιας επεισοδιακής πολιτικής κρίσης, όταν οι Ανεξάρτητοι Έλληνες κι η Εκκλησία της Ελλάδας ξεσηκώθηκαν εναντίον του τότε υπουργού Παιδείας, Νίκου Φίλη και των φιλοδοξιών του να το μετατρέψει σε μάθημα θρησκειολογίας, μη ομολογιακού χαρακτήρα. Η κρίση τελείωσε με συνάντηση, στο Μαξίμου, του πρωθυπουργού, του αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου, του Πάνου Καμμένου και του Νίκου Φίλη. Από την σύσκεψη μάθαμε πως ο πρωθυπουργός της χώρας άκουσε τον κ. Καμμένο να ρωτά τον αρχιεπίσκοπο αν θέλει να τον ρίξει. Ο μόνος που «έπεσε» από αυτή τη μάχη όμως ήταν ο Νίκος Φίλης.

Αυτό όμως που δεν είχε συζητηθεί ως τώρα είναι η «καταγραφή των θρησκευτικών ή φιλοσοφικών πεποιθήσεων» εναντίον της οποίας στράφηκαν γονείς και μαθητές.

Απαλλαγή

Ο τρόπος απαλλαγής από το μάθημα θρησκευτικών που ισχύει ως σήμερα, καθορίστηκε το 2015 με εγκύκλιο του υπουργείου Παιδείας επί υπουργίας Αντρέα Λοβέρδου. Από τότε, αν ο γονιός επιθυμεί το παιδί του να μην παρακολουθεί το μάθημα των θρησκευτικών θα πρέπει να υποβάλλει μια υπεύθυνη δήλωση ότι το παιδί δεν είναι χριστιανός, αυτή η δήλωση να τηρηθεί στα αρχεία του σχολείου και να υποβληθεί σε έλεγχο, για τη γνησιότητα της, από τον διευθυντή του σχολείου – χωρίς να προσδιορίζεται ακριβώς με ποια…μέθοδο θα πρέπει να ακολουθήσει ο διευθυντής για να εξετάσει τα θρησκευτικά φρονήματα του «δηλωσία».

Όπως εξηγεί ο δικηγόρος Βασίλης Σωτηρόπουλος, που εκπροσωπεί τους προσφεύγοντες γονείς και μαθητές, η απόφαση 660/2018 του Συμβουλίου της Επικρατείας αναφέρει ότι η οικειοθελής γνωστοποίηση προσωπικών δεδομένων από τους ενδιαφερόμενους προς τις αρχές δεν αντιτίθεται στους κανόνες της προστασίας δεδομένων.

Αυτά ωστόσο δεν μπορούν να ισχύουν από τις 25.5.2018 οπότε τίθεται σε εφαρμογή ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων. Σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ.  11 του ΓΚΠΔ, η συγκατάθεση που επιτρέπει νόμιμα την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων ορίζεται ως εξής:

«Συγκατάθεση του υποκειμένου των δεδομένων: κάθε ένδειξη βουλήσεως, ελεύθερη, συγκεκριμένη, ρητή και εν πλήρει επιγνώσει, με την οποία το υποκείμενο των δεδομένων εκδηλώνει ότι συμφωνεί, με δήλωση ή με σαφή θετική ενέργεια, να αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν».

Για να διασφαλιστεί όμως ότι η συγκατάθεση έχει δοθεί ελεύθερα, ο ΓΚΠΔ προβλέπει ρητώς ότι «η συγκατάθεση δεν θα πρέπει να παρέχει έγκυρη νομική βάση για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σε μια συγκεκριμένη περίπτωση, όταν υπάρχει σαφής ανισότητα μεταξύ του υποκειμένου των δεδομένων και του υπευθύνου επεξεργασίας, ιδίως στις περιπτώσεις που ο υπεύθυνος επεξεργασίας είναι δημόσια αρχή και είναι επομένως σχεδόν απίθανο να έχει δοθεί η συγκατάθεση ελεύθερα σε όλες τις περιστάσεις αυτής της ειδικής κατάστασης».

Δηλαδή, σύμφωνα με τον ΓΚΠΔ και τους ορισμούς του, οι δημόσιες αρχές δεν νομιμοποιούνται να συλλέγουν προσωπικά δεδομένα στη βάση της συγκατάθεσης, λόγω του ότι δεν θα είναι ελεύθερη επειδή υπάρχει ανισότητα ισχύος ανάμεσα σε πολίτη και σε δημόσια αρχή. Για να γίνει ακόμη πιο σαφές, στις κατευθυντήριες οδηγίες για την εφαρμογή του άρθρου, αναφέρεται μια και μόνο εξαίρεση για τα σχολεία συγκεκριμένα, αυτή της χρήσης φωτογραφιών σε σχολικό περιοδικό κι αυτό γιατί οι μαθητές «δεν στερούνται εκπαίδευση ή υπηρεσίες και μπορούν να αρνηθούν την χρήση των φωτογραφιών αυτών χωρίς κανένα δυσμενές αποτέλεσμα».

Αναβολές

Επιστρέφοντας στις προσφυγές του καλοκαιριού του 2017, αυτές χρειάστηκε να χτυπήσουν την πόρτα του ΕΔΔΑ, αφού το ΣτΕ έδινε διαρκείς αναβολές, από μήνα σε μήνα, στην εκδίκαση της υπόθεσης, ματαιώνοντας ουσιαστικά τη δυνατότητα του δικαστικού ελέγχου της υπουργικής απόφασης εντός του σχολικού έτους 2017-18.

Το ΕΔΔΑ παρενέβη με κοινοποίηση των υποθέσεων και των ερωτημάτων του στην ελληνική κυβέρνηση. Στην σχετική δικαστική πράξη, που κοινοποιήθηκε στην κυβέρνηση τον Απρίλιο του 2018, ΕΔΔΑ έθεσε τέσσερα ζητήματα. Τις διαρκείς αναβολές της εκδίκασης, το αν διασφαλίζεται ο πλουραλισμός στο περιεχόμενο του μαθήματος σύμφωνα με τα όσα ορίζει το άρθρο 2 της ΕΣΔΑ και την παραβίαση των άρθρων 8, 9 και 14, δηλαδή της ιδιωτικής ζωής και του δικαιώματος να μην δηλώνουν πεποιθήσεις, από την διαδικασία απαλλαγής από το μάθημα.

Το να αγνοείται η ΕΣΔΑ και οι αποφάσεις του ΕΔΔΑ στην Ελλάδα δεν είναι κάτι πρωτοφανές – παρότι υπάρχει μια δόση ειρωνείας όταν γίνεται από μια αριστερή κυβέρνηση με διακηρυγμένες θέσεις για τα δικαιώματα. Ακόμη περισσότερη εντύπωση προκαλεί όμως πως η επίμαχη εγκύκλιος Λοβέρδου, όχι απλώς παραμένει σε ισχύ, αλλά έγινε και υπουργική απόφαση, με υπογραφή του Κώστα Γαβρόγλου, κατά παράβαση του GDPR κι ενώ είχε ήδη γίνει κατατεθεί η σχετική προσφυγή.

Το υπουργείο λοιπόν όχι απλώς δεν «διόρθωσε» το πρόβλημα αλλά το παγίωσε, πριν φτάσει στις αίθουσες των δικαστηρίων, εθνικού και ευρωπαικού. Όπου και αναμένεται να λυθεί τελικά.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο… in.gr


Διαβάστε επίσης!

loading...

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *